GTİP sorgulama ve gümrük vergisi hesaplama

GTİP sorgulama ücretsiz: ürün adı veya kodla GTİP kodunu bulun, ülke grubuna göre oranı okuyun, gümrük vergisi + İGV + KDV'yi hesaplayın. Üyelik yok. GTİP, eşyanın Türkiye'de gümrükte sınıflandırıldığı 12 haneli koddur: ilk altı hanesi Dünya Gümrük Örgütü'nün Armonize Sistemi (HS) olduğu için hemen her ülkede aynıdır, kalan haneler Avrupa Birliği'nin kombine nomanklatürü ve ulusal açılımlardır. Beyanda ona bağlanan hemen her şey — vergi oranı, aranan izin ve belgeler, tercihli rejim hakkı, dış ticaret istatistiği — bu koda göre belirlenir; kod yanlışsa hepsi aynı anda yanlış çıkar. Bu sayfadaki arama, 2026 yılı Türk Gümrük Tarife Cetveli'nin beyanda kullanılan 19.210 adet 12 haneli satırı içinde ürün adı ya da kod parçasıyla eşleşenleri getirir; listede her satırın kodunu, tanımını ve üst başlık yolunu görürsünüz. Bir satırı açtığınızda ölçü birimi ile ithalatta ülke gruplarına göre gümrük vergisi ve — eşya ilave vergi ekinde yer alıyorsa — ilave gümrük vergisi satırları çıkar. Aşağıdaki bölümler bu sonucu doğru okumak ve kodu doğru seçmek içindir.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı — Türk Gümrük Tarife Cetveli (TGTC). Resmî cetvelden derlenmiştir; bilgilendirme amaçlıdır. Bağlayıcı tarife bilgisi gümrük idaresince verilir.

Aynı eşya, farklı ad: HS, CN, TARIC, commodity code ve GTİP nasıl eşleşir

Hepsi tek bir ağacın dallarıdır: ilk altı hane HS'tir ve onu uygulayan her ülkede aynıdır, altıncı haneden sonrası her gümrük idaresinin kendi açılımıdır ve adı ülkeden ülkeye değişir. "HS kodu", "commodity code", "tarife kodu", "GTİP" çoğu zaman aynı eşyanın farklı uzunluktaki kodunu anlatır; sorun kodun kendisinde değil, karşı tarafın hangi uzunluğu beklediğini bilmemektedir. Aşağıdaki satırlar hangi adın kaç haneli olduğunu, kimin yayımladığını ve nerede beyan edildiğini verir. Bu sayfanın geri kalanındaki oran ve vergi rakamları Türkiye'ye ithalata aittir; buradaki terim haritası ülkeden bağımsızdır.

• HS (Armonize Sistem) — 6 hane — Dünya Gümrük Örgütü yayımlar; 200'ü aşkın ülke ve ekonomi uygular. Tek başına bir beyanname kodu değildir: hiçbir ülke beyanı altı hanede bırakmaz. Faturada, sözleşmede ve tedarikçi yazışmasında kullanılan ortak dil budur.
• CN (Kombine Nomanklatür) — 8 hane — Avrupa Komisyonu yayımlar, her yıl AB Resmî Gazetesi'nde güncellenir. AB'de ihracat beyanında ve Intrastat bildiriminde kullanılan uzunluk budur. Gümrük Birliği nedeniyle Türkiye de ilk sekiz haneyi AB ile aynı taşır.
• TARIC — 10 hane — Avrupa Komisyonu yayımlar. AB'ye İTHALATTA beyan edilen uzunluk budur; askıya alma, tarife kotası, dampinge karşı vergi ve gözetim gibi ticaret politikası önlemleri son iki hanede kodlanır, bazı önlemlerde dört haneli ilave TARIC kodu daha istenir.
• Commodity code (Birleşik Krallık) — ithalatta 10, ihracatta 8 hane — HMRC'nin çevrimiçi tarife hizmetinde (UK Integrated Online Tariff) yayımlanır. İngilizcede "commodity code" denen şey budur. Birleşik Krallık AB'den ayrıldıktan sonra kendi tarifesini yürütür; Kuzey İrlanda'ya giren bazı eşyada AB tarifesi uygulanabilir, bu yüzden alıcınızın adresini değil beyanın yapılacağı yeri sorun.
• HTS (ABD) — 10 hane — ithalatta USITC'nin yayımladığı Harmonized Tariff Schedule kullanılır, uygulaması Gümrük ve Sınır Koruma İdaresi'ndedir (CBP); ihracatta ise ABD İstatistik Bürosu'nun 10 haneli Schedule B numarası beyan edilir. ABD'de ithalat ve ihracat kodu aynı değildir.
• GTİP — 12 hane — T.C. Ticaret Bakanlığı yayımlar (Türk Gümrük Tarife Cetveli). Türkiye'deki beyannameye 12 hanenin tamamı yazılır: 1-6 HS, 7-8 CN, 9-10 TARIC, 11-12 ulusal istatistik pozisyonu.
• "Tarife kodu" / "tariff code" bir standardın adı değildir; konuşanın kendi ülkesindeki kodun günlük adıdır — Türkiye'de GTİP, AB ithalatında TARIC, Birleşik Krallık'ta commodity code, ABD'de HTS. Karşı tarafla yazışırken "kaç haneli kod istiyorsunuz" diye sorun: en sık yaşanan hata, altı hanelik ortak zeminin ötesindeki haneleri iki tarafta aynı sanmaktır.

12 hane ne anlatır: hangi kısım kimin kuralı

GTİP tek bir otoritenin ürünü değil, katman katman kurulmuş bir koddur. İlk altı hane uluslararasıdır ve Armonize Sistem'e dayanır; bu yüzden Çin'deki tedarikçinizle Türkiye'deki müşaviriniz aynı altı haneyi konuştuğunda aynı eşyayı kastederler. Yedinci haneden sonrası Avrupa Birliği'nin ve Türkiye'nin açılımlarıdır: Gümrük Birliği nedeniyle 7-10. haneler AB üyeleriyle örtüşür, yalnızca son iki hane Türkiye'ye özgüdür. Sonuçlardaki noktalı gösterim (örneğin 0101.21.00.00.00) tam da bu katmanları görünür kılmak içindir.

• 1-2. hane: fasıl — eşyanın ait olduğu genel grup.
• 3-4. hane: pozisyon, 5-6. hane: alt pozisyon. Buraya kadarı Armonize Sistem'dir ve HS'yi uygulayan tüm ülkelerde ortaktır.
• 7-8. hane: Avrupa Birliği'nin Kombine Nomanklatür (CN) açılımı — Gümrük Birliği nedeniyle Türkiye de bu açılımı kullanır.
• 9-10. hane: Avrupa Birliği'nin TARIC açılımı — askıya alma, tarife kotası, anti-damping ve gözetim gibi ticaret politikası önlemleri bu hanelerde kodlanır. Ürününüze böyle bir önlem uygulanıp uygulanmadığını araştıracaksanız aramanız gereken kavram budur.
• 11-12. hane: ulusal istatistik pozisyonu; kodun Türkiye'ye özgü tek kısmı budur. Gümrük beyannamesine 12 hanenin tamamı yazılır.
• AB dışındaki ülkelerle yazışırken altı haneyi paylaşın: karşı ülkenin 8 veya 10 haneli kendi açılımı sizinkiyle aynı olmak zorunda değildir, ortak zemin altıncı hanede biter. AB üyeleriyle ise ilk sekiz hane (Kombine Nomanklatür) ortaktır.

Doğru kodu bulmanın yöntemi: eşyanın esas niteliği

Sınıflandırma, ürünün ticari adına veya kataloğunuzdaki kategoriye göre değil, eşyanın gümrüğe sunulduğu andaki nesnel özelliklerine göre yapılır: malzemesi, işlenmişlik derecesi, işlevi, bileşim oranları. Bu kararın çerçevesini tarife cetvelinin başındaki Tarifenin Yorumu ile İlgili Genel Kurallar (kısaca Genel Kurallar) çizer; altı kuraldan oluşur ve sırayla uygulanır. Pratikte doğru kodu bulmak, ürünü anlatmaktan çok pozisyon metinlerini ilgili bölüm ve fasıl notlarıyla birlikte okumaktır.

• Beş adımlık pratik sıra: (1) eşyayı nesnel özellikleriyle yazın; (2) malzeme ve işlev kelimeleriyle arayın ya da fasıl dizininden inin; (3) aday pozisyonun metnini bölüm/fasıl notlarıyla birlikte okuyup Genel Kuralları sırayla uygulayın; (4) ihracat yapıyorsanız altı haneyi varış ülkesinin kendi tarifesinden çapraz doğrulayın; (5) tutar büyük ya da sınıflandırma tartışmalıysa gümrük idaresinden Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) talep edin. Aşağıdaki maddeler üçüncü adımın nasıl yürütüleceğini açar.
• Önce pozisyon metni ve ilgili bölüm/fasıl notları belirleyicidir; bir not, eşyayı bir fasıldan açıkça çıkarabilir ya da kapsamına alabilir (Kural 1).
• Tamamlanmamış veya bitmemiş hâlde sunulan eşya, bitmiş ürünün esas niteliğini taşıyorsa bitmiş ürün gibi sınıflandırılır; monte edilmemiş ya da sökülmüş hâlde sunulan eşya ise esas nitelik testine bakılmaksızın bitmiş ürünün pozisyonuna girer. Demonte sevkiyatlarda "nasılsa parça hâlinde geliyor" beklentisi bu yüzden yanıltıcıdır (Kural 2/a).
• Bir maddeye yapılan atıf, o maddenin karışım ve bileşimlerini de kapsar; eşya böylece birden çok pozisyona giriyorsa karar bir sonraki kurala havale edilir (Kural 2/b).
• Birden fazla pozisyon uygunsa: en spesifik tanım önceliklidir; karışım, bileşik eşya ve perakende satış setlerinde esas niteliği veren bileşen belirler; eşit derecede uygun iki pozisyon kalırsa numara sırasında sonra gelen seçilir (Kural 3).
• Yukarıdaki kurallara göre hiçbir pozisyona giremeyen eşya, en çok benzediği eşyanın yer aldığı pozisyonda sınıflandırılır — yeni ve melez ürünlerde fiilen kullanılan kural budur (Kural 4).
• Eşyaya özel kılıf ve mahfazalar ile olağan ambalaj genellikle eşya ile birlikte sınıflandırılır (Kural 5). Alt pozisyonlar ise yalnızca aynı seviyedeki alt pozisyonlarla karşılaştırılır — altıncı hane oturmadan dokuzuncu haneyi tartışmayın (Kural 6).
• Kararı ürünün teknik dokümanına dayandırın: malzeme yüzdeleri, birim ağırlık/gramaj, güç veya kapasite, işlem aşaması. Bu veriler yoksa sınıflandırma tahmine döner.
• "Diğerleri" satırı son çaredir; oraya düşmeden önce aynı seviyedeki adlandırılmış satırların hiçbirinin uymadığından emin olun.

Sonuç satırını doğru okumak

Tarife cetvelinin tanımları hiyerarşiktir: bir satırda yalnızca "- - Diğerleri" yazması, o satırın üstündeki başlıklarla birlikte okunması gerektiği anlamına gelir. Sonuçlardaki üst başlık yolu tam da bunun içindir; yolu okumadan tek başına tanıma bakmak bir tarife cetvelinin en sık yapılan yanlış okumasıdır. Ölçü birimi, dipnot ve vergi hücrelerinin biçimi de süs değildir; hepsi beyana ve hesaba girer.

• Üst başlık yolu: satırın bağlı olduğu pozisyon ve ara başlıklar. "Damızlıklar" satırı ancak "Canlı atlar, eşekler, katırlar ve bardolar > Atlar" yolu içinde anlam kazanır.
• Tarife cetvelinde İngilizce tanım yalnızca altı hane düzeyinde vardır: 12 haneli bir satırın İngilizce karşılığı diye görülen metin, aslında bağlı olduğu altı haneli HS pozisyonunun metnidir ve çoğu zaman ondan geniştir. Ulusal açılımların (7-12. hane) tanımı yalnızca Türkçedir; bu yüzden İngilizce metni 12 haneli eşyanın tanımıymış gibi faturaya veya sözleşmeye yazmayın — altı haneli HS'yi belirtip eşyayı ayrıca tarif edin.
• Ölçü birimi kolonu, tarifedeki tamamlayıcı ölçü birimidir (Adet, Kg, m², Litre, Baş gibi): net ağırlığın yerine geçmez, beyanda ona ek olarak yazılır. Bu kolon satırların üçte ikisinden fazlasında boştur ya da "-" görünür; o zaman miktar yalnızca net ağırlık üzerinden beyan edilir.
• Dipnot, oranın koşullu olduğunu gösterir ve iki biçimde çıkar: oranın yanındaki "0(1)" gibi bir rakam ya da tabloda ayrı bir "DİPNOT" satırı — o satırın değeri, ilgili dipnotların numaralarıdır. Dipnot metinleri bu sayfada yer almaz; koşulu görmek için oranın alındığı İthalat Rejimi eki listenin dipnotlarına bakın. Dipnotlu bir oranı, metnini okumadan maliyet hesabına yazmayın.
• Her değer yüzde değildir: bazı satırlarda vergi spesifik ya da karma olarak yayımlanır — örneğin "1,7 EUR/1000 kg/net". Hücrede bir birim geçiyorsa oran değil, miktara bağlı bir tutar okuyorsunuz.
• Tarife cetvelinde yazan vergi haddi ile ithalatta fiilen uygulanan oran aynı olmayabilir; uygulanan oran İthalat Rejimi Kararı eklerinden, ülke grubuna göre okunur. Sonuçtaki liste numarası oranın hangi ekten geldiğini gösterir — I sayılı liste tarım, II sayılı liste sanayi ürünleridir.
• Tarife cetvelinde 23.581 kayıt vardır; bunların 19.210'u beyanda kullanılan 12 haneli en alt satırlardır ve arama yalnız bu satırlarda çalışır. Üst düzey pozisyonlar sonuç olarak dönmez; her satırın altında gördüğünüz üst başlık yolunu oluştururlar.
• Aradığınızı bulamıyorsanız ticari ad yerine malzeme ve işlev kelimelerini deneyin; ya da dört/altı haneli üst pozisyondan başlayıp alt kırılımları tarayın.

Aynı ürün, farklı oran: ülke grubu ve menşe ispatı

Aynı GTİP'te oranın ülkeye göre değişmesinin nedeni indirim değil, Türkiye'nin o ülkeyle kurduğu ticaret rejimidir: Gümrük Birliği, serbest ticaret anlaşmaları ve Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi. Sonuçta gördüğünüz kolonlar İthalat Rejimi eklerinin ülke grubu kolonlarıdır — ama her ek bunları aynı biçimde yayımlamaz, bu yüzden önce hangi kolona baktığınızı çözmeniz gerekir. Tercihli oran da kendiliğinden uygulanmaz; beyanda geçerli bir menşe ya da statü ispatı sunulmazsa diğer ülkeler oranı işler.

• Kolon başlıkları listeden listeye değişir. Sanayi ürünleri listesinde ve ilave gümrük vergisi tablosunda kolonlar isimle değil numarayla yayımlanır; ekranda "1, 2, 3, 4, 5, 6, 7" başlıklarını görürsünüz. Karşılıkları: 1 = AB üyeleri ve STA ülkeleri, 2 = Katar, 3 = BAE, 4-5-6 = GTS grupları (sırasıyla EAGÜ, ÖTDÜ, GYÜ), 7 = diğer ülkeler. İsimli kolonlar (AB, BK, EFTA, G.KORE, DÜ…) ağırlıkla tarım listesinde kullanılır.
• AB: Gümrük Birliği kapsamındaki sanayi ürünlerinde serbest dolaşım esası geçerlidir. Burada kullanılan A.TR dolaşım belgesi eşyanın menşeini değil serbest dolaşımda olduğunu gösterir; tarım ürünleri ile kömür ve çelik ürünleri ayrı düzenlemelere tabidir.
• STA kolonları — BK (Birleşik Krallık), EFTA (İsviçre, Norveç, İzlanda, Lihtenştayn), G.KORE, MLZ (Malezya), SNG (Singapur), B-HER (Bosna-Hersek), KOS (Kosova), GÜR (Gürcistan), VNZ (Venezuela), F. ADA (Faroe Adaları) — her anlaşmanın kendi taviz takvimini yansıtır ve EUR.1/EUR-MED ya da fatura üzerinde menşe beyanı gibi bir menşe ispatı gerektirir.
• Tarım listesinde D-8 (Gelişen Sekiz Ülke) ve TPS-OIC (İslam İşbirliği Teşkilatı Üyeleri Arasında Tercihli Ticaret Sistemi) kolonları da bulunur; bazı satırlarda İRAN gibi tek ülkelik kolonlar vardır. Kolonlar her zaman anlaşma başına ayrı yayımlanmaz — aynı oranı paylaşan ülkeler "AB, BK" gibi birleşik başlıkta toplanır, bu yüzden ülkenizi göremediğinizde birleşik başlıkların içine bakın.
• GTS kolonları: EAGÜ (en az gelişmiş ülkeler), ÖTDÜ (özel teşvik düzenlemelerinden yararlanan ülkeler), GYÜ (gelişme yolundaki ülkeler) — karşılıklı anlaşma değil, tek taraflı tavizlerdir. Menşe ispatı da STA'lardan farklıdır: burada EUR.1 kabul edilmez, kayıtlı ihracatçı (REX) sistemine kayıtlı ihracatçının düzenlediği menşe beyanı aranır; eski Form A uygulaması yürürlükten kaldırılmıştır. Bangladeş, Pakistan ve birçok Afrika ülkesinden ithalatta tercihin tümden reddiyle sonuçlanan hata çoğu zaman buradadır.
• DÜ (diğer ülkeler): hiçbir tercihli rejim uygulanmadığında geçerli varsayılan orandır — Çin veya ABD menşeli ithalatın çoğunda okunacak kolon budur; numaralı başlık gördüğünüzde bu, 7 numaralı kolondur.
• Menşe, malın yüklendiği ülke değil üretildiği ya da son esaslı işçiliği gördüğü ülkedir; satıcının adresi menşei değiştirmez. Ancak tercihli oran için iki şey daha gerekir: menşe, ilgili anlaşmanın kendi liste kurallarına (ve varsa kümülasyon hükümlerine) göre kazanılmış olmalı; ayrıca eşyanın doğrudan nakledildiği ya da transit ülkede işlem görmediği belgelenebilmelidir. Bu ikinci koşul sağlanamazsa menşe hiç değişmese bile tercih kaybedilir ve diğer ülkeler oranı uygulanır — Uzak Doğu'dan üçüncü ülke limanı üzerinden gelen sevkiyatlarda sık yaşanan bir kayıptır.

Gümrük vergisi tek kalem değil: bu sorgunun kapsamı

Bu araç, Türkiye'ye ithalatta ülke grubuna göre gümrük vergisi ve — eşya İthalat Rejimi Kararı'nın ilave vergi ekinde yer alıyorsa — ilave gümrük vergisi (İGV) oranlarını gösterir. Bir ithalatın toplam maliyeti yine de bunlardan ibaret değildir; aynı GTİP'e bağlanan başka yükümlülükler ayrı mevzuatta düzenlenir. Buradaki oranları bir maliyet hesabının başlangıcı sayın, tamamı değil.

• İlave gümrük vergisi ayrı bir karara dayanır ve gümrük vergisinin üstüne eklenir; sonuçta ayrı bir tablo olarak görünür. Bazı eşyada — özellikle tekstil ve hazır giyimde — İGV oranı gümrük vergisinin birkaç katıdır, yani asıl yük orada olabilir; iki tabloyu birlikte okuyun.
• Toplu konut fonu bazı eşyada ayrıca doğar, ayrı bir düzenlemeye tabidir ve bu sayfada yer almaz.
• Ticaret politikası savunma araçları — damping ve sübvansiyona karşı vergiler ile korunma önlemleri — menşe ülkeye, bazen tek tek üretici firmaya göre değişir.
• KDV, gümrük kıymetinin üzerine gümrük vergisi, İGV ve gümrükte ödenen diğer yükümlülükler eklenerek bulunan matrah üzerinden hesaplanır; ÖTV'ye tabi eşyada ÖTV de bu matraha girer.
• Kıymet gözetimi, tarife kotaları ve gözetim/kayıt belgesi uygulamaları eşyanın kıymetine ve miktarına bağlıdır.
• Vergi dışı yükümlülükler de aynı koda bağlanır: uygunluk değerlendirmesi, izin ve kontrol belgeleri, ürün güvenliği denetimleri. Eksik belge, vergi doğru hesaplanmış olsa bile eşyayı bekletir.
• İhracatta vergi, hedef ülkenin kendi tarifesinden okunur; bu sorgu Türkiye'nin ithalat tarafını kapsar.

Gümrük vergisi hesaplama: matrah nasıl kurulur, kalemler hangi sırayla eklenir

İthalatta ödenecek vergi tek bir çarpma değil, sıralı bir hesaptır: her kalemin kendi matrahı vardır ve bir kalem çoğu zaman bir sonrakinin matrahına girer. Bu yüzden "gümrük vergisi ne kadar" sorusunun cevabı oranı bulmakla bitmez; hangi tutarın üzerine, hangi sırayla uygulandığını bilmek gerekir. Hesabın çıkış noktası satış bedeli değil eşyanın gümrük kıymetidir — yani eşyanın Türkiye sınırına geldiği andaki bedeli. Gümrük vergisi hesaplama formülü aşağıdaki altı adımdan oluşur; bu sayfadaki arama size bu formülün yalnızca oran kısmını verir, geri kalanı sizin sevkiyatınıza özgüdür.

• 1. Gümrük kıymeti (CIF esası) = mal bedeli + Türkiye sınırına kadar navlun + sigorta + varsa royalti, lisans bedeli ve alıcının satıcıya bedelsiz sağladığı katkılar. Teslim şekliniz EXW veya FOB ise navlun ve sigortayı bu bedele siz eklersiniz; CIF/CIP'te bedel zaten içindedir. Yurt içi nakliye ve gümrükleme ücreti bu kaleme girmez.
• 2. Gümrük vergisi = gümrük kıymeti × menşe ülkenize karşılık gelen kolondaki oran. Tercihli oran kendiliğinden uygulanmaz; beyana geçerli bir menşe ispatı eklenmezse "diğer ülkeler" kolonu işler.
• 3. İlave gümrük vergisi (İGV) = gümrük kıymeti × İGV oranı. İGV, gümrük vergisinin ÜSTÜNE değil aynı matrahın üzerine uygulanır; ikisi toplanarak ödenir. Tekstil ve hazır giyimde İGV çoğu zaman gümrük vergisinden büyüktür.
• 4. Varsa dampinge karşı vergi, sübvansiyona karşı vergi veya korunma önlemi: aynı matraha oransal ya da miktara bağlı (birim başına tutar) olarak ayrıca hesaplanır. Oranı GTİP değil menşe ülke, bazen tek tek üretici firma belirler.
• 5. ÖTV'ye tabi eşyada (araç, akaryakıt, alkollü içecek, tütün ve ÖTV listelerindeki bazı elektronik/kozmetik ürünler) ÖTV matrahı, ithalatta KDV matrahını oluşturan unsurların ÖTV hariç toplamıdır: gümrük kıymeti + gümrük vergisi + İGV + gümrükte ödenen diğer yükümlülükler + tescile kadarki giderler.
• 6. KDV matrahı = gümrük kıymeti + gümrükte ödenen tüm vergiler (gümrük vergisi, İGV, ÖTV, damping vergisi …) + beyannamenin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler (ardiye, ordino, liman ve gümrük müşavirliği masrafları gibi). KDV = bu matrah × eşyanın KDV oranı; genel oran %20'dir, bazı eşyada %10 veya %1 uygulanır.
• Sıralama önemlidir: KDV en sonda hesaplanır ve kendinden önceki bütün kalemleri kapsar. Bu yüzden düşük görünen bir gümrük vergisi oranı bile toplam maliyeti KDV üzerinden büyütür; sadece gümrük vergisine bakarak yapılan maliyet hesabı sistematik olarak eksik çıkar.
• Hesabı yabancı para biriminde kurduysanız, gümrükte kıymet beyannamenin tescil edildiği tarihte geçerli gümrük kuru ile TL'ye çevrilir; sipariş anındaki kur değil tescil tarihindeki kur esastır.
• Bu hesapta oranlar dışındaki her şey mevzuatla sabittir; değişen tek şey oranlardır. Oranlar yıl içinde Resmî Gazete'de yayımlanan kararlarla değişebildiği için tutarı büyük her hesabı beyan tarihindeki yürürlükteki metinle doğrulayın.
• Sayfadaki hesaplayıcı tam olarak bu sırayı uygular: gümrük kıymetini ve sorgulanan koddan seçtiğiniz oranları girdiğinizde gümrük vergisi, İGV, KDV matrahı ve KDV kalemlerini ayrı ayrı gösterir — tek bir toplam değil, kalem kalem döküm.

Sevkiyat öncesi toplam maliyet (landed cost): neyi bilebilirsiniz, neyi bilemezsiniz

Sevkiyattan önce toplam varış maliyetinin büyük kısmı hesaplanabilir, tamamı hesaplanamaz — ve hangi kalemin hangi grupta olduğunu bilmek, tahmini gerçek bir bütçeye çeviren şeydir. Hesaplanabilir kısım mal bedeli, navlun, sigorta, koda ve menşee bağlı vergiler ile hizmet ücretleridir. Hesaplanamayan kısım ise sınıflandırmanın, menşe ispatının ve beyan edilen kıymetin idarece kabul edilip edilmeyeceği, tescil tarihindeki kur ve gecikmeden doğan ardiye/demurajdır. Doğru yöntem, bilinebilenleri kalem kalem toplamak ve bilinemeyenleri tek bir emniyet yüzdesine gömmek yerine senaryo olarak (beklenen / kötü) yanına yazmaktır. Aşağıdaki kalem listesi Türkiye'ye ithalat içindir; hangi kalemin sizde hangisinin satıcıda olduğunu teslim şekli belirler.

• Bilinebilen kalemler: mal bedeli; Türkiye sınırına kadar navlun; sigorta primi; gümrük vergisi (kod + menşe kolonu); ilave gümrük vergisi; varsa dampinge karşı vergi veya korunma önlemi; ÖTV'ye tabi eşyada ÖTV; ithalatta KDV; gümrük müşavirliği ücreti; liman/terminal, ordino ve ardiye tarifeleri; yurt içi nakliye. İlk üçü gümrük kıymetini kurar, sonrakiler o kıymetin üzerine sırayla biner.
• KDV'yi ayrı satırda tutun, çünkü çoğu firmada nihai maliyet değildir: KDV mükellefi bir ithalatçıda ithalatta ödenen KDV kural olarak indirilecek KDV'dir — nakit akışını etkiler, ürün maliyetine kalıcı olarak binmez. İndirim hakkı olmayan alıcıda (nihai tüketici ya da indirim hakkı bulunmayan faaliyet) doğrudan maliyettir. İki durumu aynı tabloda toplarsanız maliyetiniz olduğundan yüksek çıkar.
• Bilinemeyen 1 — sınıflandırmanın kabulü: seçtiğiniz kodu gümrük idaresi tartışabilir; tartışma da çoğu zaman ithalat anında değil sonradan kontrolde çıkar. Sınıflandırmayı güvenceye alan tek belge Bağlayıcı Tarife Bilgisi'dir (BTB) ve o da eşyanın tarife pozisyonunu bağlar, oranı değil.
• Bilinemeyen 2 — tercihli oranın kabulü: menşe ispatı geçersizse, anlaşmanın liste kuralı sağlanmıyorsa ya da doğrudan nakliyat belgelenemiyorsa tercihli kolon düşer ve fark "diğer ülkeler" oranı kadar büyür. Tahmini bu yüzden iki oranla birden kurun: tercihli kolon ve DÜ kolonu.
• Bilinemeyen 3 — beyan edilen kıymetin kabulü: kıymet gözetimi uygulanan eşyada beyan edilen kıymet düşük bulunabilir. Matrah büyüdüğünde zincirin tamamı büyür, çünkü KDV en sonda ve her şeyin üzerinde hesaplanır.
• Bilinemeyen 4 — zaman: fiziki muayene, belge kontrolü, izin bekleyişi veya liman yoğunluğu ardiye ve demuraj doğurur. Bu kalem tarifeye değil takvime bağlıdır ve kötü sürprizlerin çoğu buradan gelir; navlun teklifinizin geçerlilik süresini de aynı takvimle karşılaştırın.
• Bilinemeyen 5 — kur: yabancı para cinsinden kıymet, beyannamenin tescil edildiği tarihte geçerli gümrük kuru ile TL'ye çevrilir; sipariş anındaki kur değil. Üretim ve taşıma süresi uzunsa bu tek başına birkaç puanlık fark demektir.
• Teslim şekli menteşedir (Incoterms 2020): EXW'de navlun, sigorta ve gümrük işlemlerinin tamamı alıcıdadır. FCA ve FOB'da satıcı ihracat işlemlerini yapar; ana navlun, sigorta ve ithalat vergileri alıcıdadır. CIF/CIP'te satıcı navlun ve sigortayı öder ama ithalat vergileri yine alıcıdadır — üstelik risk yükleme limanında ya da ilk taşıyıcıya teslimde geçmiştir. DAP ve DPU'da satıcı varış yerine kadar getirir, ithalat beyanı ve vergileri alıcıdadır. DDP'de ithalat vergileri satıcıdadır; satıcının varış ülkesinde beyan sahibi olabilmesi (çoğu ülkede ayrıca vergi kaydı) gerektiği için pratikte en sık yanlış kullanılan terim budur.
• İhracatta aynı mantık ters yönde işler: vergi, alıcının ülkesindeki tarifeden okunur ve orada kodun uzunluğu da adı da farklıdır. DDP satmadan önce hedef ülkenin oranını, olası ticaret savunma önlemlerini ve orada beyan sahibi olabilme koşulunu araştırın; aksi hâlde fiyatladığınız iş, gümrükte fiyatlamadığınız bir vergiyle karşılaşır.
• Sayfadaki hesaplayıcı bu tablonun yalnız vergi kısmını üretir: gümrük kıymetini ve koddan okuduğunuz oranları girin, gümrük vergisi, İGV, KDV matrahı ve KDV'yi ayrı satırlarda alın. Navlun, sigorta, müşavirlik ve liman kalemlerini kendi tekliflerinizden ekleyin — bunlar tarifede değil sizin sözleşmenizde yazar. Kodunuza dokunan bir damping veya korunma önlemi olup olmadığını, bu sayfadaki "Dampinge karşı vergi ve korunma önlemleri" bağlantısından ayrıca kontrol edin.

Yurt dışından kişisel alışverişte vergi nasıl hesaplanır (Shein, Temu, AliExpress, Amazon)

Yurt dışı e-ticaret sitelerinden gelen bireysel siparişlerde hesap yukarıdakinden farklı işler. Posta ya da hızlı kargo ile gelen, ticari miktar ve mahiyette olmayan gönderiler basitleştirilmiş gümrük beyannamesi ile işlem görür: GTİP bazlı gümrük vergisi, İGV ve KDV ayrı ayrı hesaplanmaz, hepsinin yerine tek ve maktu bir vergi alınır. Bu verginin oranı ve rejimin uygulanabileceği kıymet sınırı kanunla değil Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenir ve dönem dönem değiştirilir — son yıllarda sınır düşürüldü, oranlar yükseltildi. Aşağıdaki mantık kalıcıdır; rakamı sipariş öncesinde Ticaret Bakanlığı'nın yürürlükteki kararından teyit edin.

• Matrah ürünün etiket fiyatı değil, gönderinin kıymetidir: ürün bedeli + gönderim (kargo) ücreti. Kampanyada "ücretsiz kargo" yazması bu bedeli sıfırlamaz; beyan edilen kıymet esas alınır.
• Oran, gönderinin geldiği ülkeye göre değişir: Avrupa Birliği ülkelerinden gelen gönderilere bir oran, diğer ülkelerden (Çin dahil) gelenlere daha yüksek bir oran uygulanır. Belirleyici olan ürünün hangi siteden satın alındığı değil, fiilen nereden GÖNDERİLDİĞİDİR — Avrupa'daki bir depodan çıkan sipariş ile Çin'den çıkan sipariş aynı sitede satılsa bile farklı orana tabidir.
• 2024 Ağustos'unda yapılan değişiklikle basitleştirilmiş beyanla getirilebilecek gönderi kıymeti sınırı 150 avrodan 30 avroya indirilmiş, tek ve maktu vergi oranı AB'den gelen gönderilerde %30'a, diğer ülkelerden gelenlerde %60'a çıkarılmıştı. Bu değerler kararla değiştirilebildiği için güncel sınır ve oranı sipariş vermeden önce doğrulayın.
• Kıymet sınırı aşıldığında gönderi bu rejimin dışına çıkar: eşya ticari ithalat sayılır, GTİP'e göre gümrük vergisi + İGV + KDV (varsa ÖTV ve damping vergisi) ayrı ayrı hesaplanır ve normal gümrük beyannamesi — pratikte bir gümrük müşaviri — gerekir. Hesap artık bu sayfadaki bir önceki bölümde anlatılan formülle yapılır.
• ÖTV Kanunu'na ekli listelerdeki eşyada (örneğin cep telefonu ve bazı kozmetik ürünler) tek ve maktu verginin üstüne ilave bir oran daha uygulanır; bu yüzden telefon gibi ürünlerde efektif yük beklenenden yüksek çıkar.
• Kargo firmasının aldığı gümrükleme/hizmet bedeli vergiye dahil değildir, faturada ayrı satır olarak gelir; "gümrük vergisi" sanılan tutarın bir kısmı çoğu zaman budur.
• Bazı eşya kıymeti ne olursa olsun bu yoldan getirilemez: izne tabi ürünler, ilaç ve takviyeler, telsiz/haberleşme cihazları ve fikrî mülkiyet hakkını ihlal eden ürünler ayrı düzenlemelere tabidir.
• Alibaba, 1688 ya da benzeri platformlardan toptan/ticari miktarda mal getiriyorsanız bu basitleştirilmiş rejim hiç uygulanmaz: gönderi baştan ticari ithalat sayılır, GTİP'e göre beyan edilir. Bu sayfadaki arama tam olarak o hesabın oran kısmını verir; kodu bulup oranı okuyun, ardından hesaplayıcıya gümrük kıymetinizi girin.

Yanlış kodun bedeli

Yanlış GTİP nadiren tek başına kalır: vergi hesabını, izin yükümlülüğünü ve tercihli rejim hakkını aynı anda bozar. Üstelik çoğu zaman ithalat anında değil, sonradan kontrol veya menşe doğrulaması sırasında — yani ürün çoktan satılmışken — ortaya çıkar. Bu yüzden sınıflandırma, beyanın doğru yapıldığında en ucuz, ihmal edildiğinde en pahalı adımıdır.

• Eksik ödenen vergi geriye dönük tahakkuk eder ve üzerine faiz işler. Tarife unsurlarındaki aykırılık, kanunda öngörülen eşiği aşan bir vergi farkı doğuruyorsa Gümrük Kanunu'nun 234'üncü maddesi uyarınca bu farkın üç katı idari para cezası uygulanır; yani risk, çoğu ithalatçının sandığı gibi "vergi farkı artı biraz faiz" değildir.
• Aykırılığı gümrük idaresi tespit etmeden önce beyan sahibi kendisi bildirirse bu ceza indirimli uygulanır; hatayı kendiniz fark ettiğinizde bu yolu müşavirinizle birlikte değerlendirin.
• Fazla ödenen vergi kendiliğinden geri gelmez; iade ayrı bir başvuru ve süre disiplini ister.
• İzin veya belge gerektiren bir pozisyona düşen eşya belgesiz beyan edildiğinde gümrükte durur; bu sırada ardiye ve demuraj işlemeye devam eder.
• Yanlış kodla alınan tercihli oran sonradan geri alınır; menşe doğrulaması ihracatçıdan yıllar sonra da istenebilir.
• Belgeler arasındaki tutarsızlık — faturada bir kod, beyannamede başka bir kod — hem gümrükte hem akreditif ibrazında sorun çıkarır.
• İhracatta yanlış kod, alıcı ülkede beklenmedik vergi ve gecikme demektir; farkın kimde kalacağını çoğu zaman sözleşmedeki teslim şekli belirler.

Tarife her yıl değişir — ve bağlayıcı olan bu sayfa değildir

Türk Gümrük Tarife Cetveli yılda bir yenilenir; kodlar açılır, birleşir veya kapanır. Bunun üstünde Armonize Sistem'in beş-altı yılda bir yapılan revizyonu vardır: yürürlükteki baskı HS 2022, bir sonraki baskı ise 1 Ocak 2028'de yürürlüğe girecek olan HS 2028'dir. Altında ise yıl içinde Resmî Gazete ile değişebilen İthalat Rejimi ekleri yer alır. Uygulanacak tarife, beyanın tescil edildiği tarihte yürürlükte olandır; geçmiş bir beyanı bugünün cetveliyle değerlendirmeyin.

• Bu sayfadaki veriler 2026 yılı tarife cetveline ve 2026 İthalat Rejimi eklerine dayanır ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.
• Bağlayıcı olan, Resmî Gazete'de yayımlanan mevzuat ile Ticaret Bakanlığı ve gümrük idaresinin uygulamasıdır; tutarı büyük her kararı oradan doğrulayın.
• Tekrar eden ticarette ve sınıflandırması gerçekten tartışmalı ürünlerde Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) alınabilir; BTB, hak sahibi ve içinde tanımlanan eşya bakımından gümrük idaresini bağlar. İki sınırı vardır: mevzuatta belirlenen geçerlilik süresi dolduğunda hükümsüz kalır; ayrıca nomenklatür değişikliği ya da sonradan alınan bir sınıflandırma veya yargı kararı sınıflandırmayı değiştirirse süresi dolmadan da geçerliliğini yitirir.
• Aynı kurumun Avrupa Birliği'ndeki karşılığı BTI'dır ve İngilizce metinlerde bu kısaltma Türkiye'deki BTB için de kullanılabilir; ihracat yaptığınız ülkenin kendi bağlayıcı bilgi mekanizması olup olmadığını ayrıca araştırın.
• Yıl değişiminde kapanan kodlar için eski-yeni karşılık tablolarını takip edin; ürün kartlarınızdaki GTİP'leri ve elinizdeki BTB'lerin kapsamını da yıllık gözden geçirmeye dahil edin. HS 2028'e geçişte aynı iş daha geniş ölçekte tekrar edecek.
• Bir kodu kurumsal sistemlerinize (ERP, fatura şablonu, ürün kartı) yazarken kaynağını ve tarihini not edin; sınıflandırma tartışmaya açıldığında savunulan şey gerekçedir.

Bu araç hangi veriye bakıyor

Aşağıdaki sayılar canlı veritabanından okunur, tahmin değildir. Kod çözümü ve vergi satırları Türkiye Gümrük Tarife Cetveli ile İthalat Rejimi Kararı eklerinden, önlemler T.C. Ticaret Bakanlığı'nın yürürlükteki önlemler listesinden gelir.

KAPSAM SINIRI: bu veri Türkiye'nin İTHALATTA uyguladığı rejimi anlatır. "Hedef ülke Türk malına dampinge karşı vergi uyguluyor mu?" başka bir sorudur ve cevabı bu veride YOKTUR.

• Tarife cetveli — 23581 kod, bunların 19210 tanesi beyanda kullanılan 12 haneli kod · 96 fasıl · 2026 cetveli
• Gümrük vergisi satırı — 16406 kod · 2026 İthalat Rejimi Kararı ekleri · son çekim 2026-09-14
• İlave gümrük vergisi (İGV) satırı — 4592 kod · İGV Kararı Ek-1. İGV yalnız Kararın tek tek saydığı kodlara uygulanır; listede olmamak "İGV yok" demektir.
• Yürürlükteki ticaret önlemi — 1312 satır · 80 ürün · 49 menşe · 492 GTİP kodu · liste 2026-09-16 tarihinde görüldü
• Önlemlerin yoğunlaştığı fasıllar — Fasıl 72 Demir Ve Çelik (790) · Fasıl 55 Sentetik Ve Suni Devamsız Lifler (113) · Fasıl 54 Sentetik Ve Suni Filamentler (96) · Fasıl 39 Plastikler Ve Mamulleri (57) · Fasıl 40 Kauçuk Ve Mamülleri (47)

Sıkça sorulan sorular

GTİP kodu ile HS kodu arasındaki fark nedir?

Fark uzunluk ve yetkidir. HS, Dünya Gümrük Örgütü'nün altı haneli uluslararası sınıflandırmasıdır ve onu uygulayan her ülkede aynıdır; GTİP ise Türkiye'nin beyannamede kullandığı 12 haneli koddur ve ilk altı hanesi HS'nin birebir kendisidir. Aradaki haneler tümüyle ulusal değildir: 7-8. haneler AB'nin Kombine Nomanklatürü, 9-10. haneler AB'nin TARIC açılımıdır — Gümrük Birliği nedeniyle Türkiye de bunları taşır — ve yalnızca 11-12. haneler Türkiye'ye özgü istatistik pozisyonudur. Pratik sonuç: HS altı hane ortak dildir, GTİP beyan kodudur; yurt dışıyla yazışırken altı haneyi paylaşın, Türkiye'deki beyannameye 12 hanenin tamamını yazın. Aynı ilişki başka ülkelerde başka adlarla kurulur: AB ithalatında 10 haneli TARIC, Birleşik Krallık'ta 10 haneli commodity code, ABD ithalatında 10 haneli HTS. "Tarife kodu" ise bir standart değil, konuşanın kendi ülkesindeki kodun günlük adıdır.

GTİP kodu nasıl bulunur?

Beş adımda bulunur. (1) Eşyayı ticari adıyla değil nesnel özellikleriyle yazın: ana malzeme, işlev, işlenmişlik derecesi, bileşim yüzdeleri, güç/kapasite. (2) Bu sayfadaki aramada marka ya da sektör jargonu yerine malzeme ve işlev kelimelerini kullanın; dönen satırın yalnız tanımını değil üst başlık yolunu da okuyun — alternatif yol, fasıl dizininden girip kırılımlarda aşağı inmektir. (3) Aday pozisyonun metnini ilgili bölüm ve fasıl notlarıyla birlikte okuyun ve Tarifenin Yorumu ile İlgili Genel Kuralları SIRAYLA uygulayın: önce pozisyon metni ve notlar, sonra en spesifik tanım, sonra esas niteliği veren bileşen, gerekirse en çok benzeyen eşya. (4) İhracat yapıyorsanız altı haneyi varış ülkesinin kendi tarifesinden çapraz doğrulayın; ülkeler altıncı haneden sonra farklı açılır ve nihai kararı o ülkenin idaresi verir. (5) Tutar büyükse veya sınıflandırma gerçekten tartışmalıysa gümrük idaresinden Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) talep edin — idareyi bağlayan tek cevap budur; AB'deki karşılığı BTI'dır. Bu sayfa okuma kolaylığı sağlar, bağlayıcı kaynak değildir.

Gümrük vergisi nasıl hesaplanır, formülü nedir?

Gümrük vergisi = gümrük kıymeti × ürünün GTİP'ine ve menşe ülkesine karşılık gelen oran. Gümrük kıymeti, mal bedeline Türkiye sınırına kadarki navlun ve sigortanın eklenmesiyle bulunur (CIF esası). Ama ithalatın toplam vergisi bundan ibaret değildir: aynı matrah üzerinden ilave gümrük vergisi (İGV) hesaplanır, ÖTV'ye tabi eşyada ÖTV eklenir ve KDV en sonda, gümrük kıymeti ile gümrükte ödenen tüm vergilerin ve tescile kadarki giderlerin toplamı üzerinden alınır. Yani kalemler zincirlemedir; sadece gümrük vergisi oranına bakarak yapılan maliyet hesabı sistematik olarak eksik çıkar. Oranlar her yıl İthalat Rejimi Kararı ekleriyle güncellenir — bu sayfadaki oranlar 2026 eklerinden gelir, tutarı büyük hesaplarda beyan tarihindeki yürürlükteki metni doğrulayın.

Sevkiyat öncesinde gümrük vergisi dahil toplam maliyeti (landed cost) nasıl hesaplarım?

Önce bilinebilen kalemleri toplayın: mal bedeli + Türkiye sınırına kadar navlun + sigorta = gümrük kıymeti; üzerine kodun ve menşe ülkenin karşılığı gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi, varsa dampinge karşı vergi ve ÖTV; en sonda bunların ve tescile kadarki giderlerin toplamı üzerinden KDV; ayrıca gümrük müşavirliği, liman/ordino ve yurt içi nakliye. KDV'yi ayrı satırda tutun: KDV mükellefi bir firmada ithalatta ödenen KDV kural olarak indirilebilir, yani nakit akışıdır, kalıcı maliyet değil. Sonra bilinemeyenleri senaryo olarak ekleyin — sınıflandırmanın veya menşe ispatının kabul edilmemesi, kıymet gözetimi nedeniyle matrahın büyümesi, tescil tarihindeki gümrük kuru, gecikmeden doğan ardiye ve demuraj. Son olarak teslim şekline bakın: EXW/FCA/FOB'da vergiler alıcıda, CIF/CIP'te navlun ve sigorta satıcıda ama vergiler yine alıcıda, DAP/DPU'da ithalat beyanı alıcıda, DDP'de vergiler satıcıdadır. Bu sayfadaki hesaplayıcı zincirin vergi kısmını kalem kalem verir; navlun ve hizmet kalemlerini kendi tekliflerinizden eklersiniz. Rakamlar Türkiye'ye ithalat içindir; ihracatta aynı hesap alıcının ülkesindeki tarifeyle kurulur.

İthalat vergisi nedir, gümrük vergisinden farkı ne?

"İthalat vergisi" tek bir vergi değil, eşyanın ithalinde doğan yükümlülüklerin gündelik dildeki ortak adıdır: gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi, varsa toplu konut fonu ve dampinge karşı vergi, ÖTV ve ithalatta alınan KDV. Gümrük vergisi bunların yalnızca birincisidir ve gümrük kıymeti üzerinden, GTİP'e ve menşe ülkeye göre hesaplanır. Pratik sonucu şudur: bir ürünün "gümrük vergisi %10" olması, ithalat maliyetinize %10 eklendiği anlamına gelmez — KDV bütün bu kalemlerin toplamı üzerinden alındığı için efektif yük belirgin biçimde daha yüksektir.

Shein, Temu veya AliExpress siparişimde gümrük vergisi nasıl hesaplanır?

Bireysel siparişlerde GTİP bazlı ayrı ayrı vergiler değil, tek ve maktu bir vergi uygulanır. Matrah ürün bedeli + gönderim ücretidir; oran ise gönderinin geldiği ülkeye göre değişir (Avrupa Birliği'nden gelenlerde daha düşük, diğer ülkelerden gelenlerde daha yüksek). Belirleyici olan siteyi kimin işlettiği değil, paketin fiilen hangi ülkeden çıktığıdır. Gönderi kıymeti, basitleştirilmiş beyan için belirlenen sınırı aşarsa bu rejimden çıkar ve normal ithalat gibi GTİP'e göre beyan edilir. Oran ve kıymet sınırı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenip dönem dönem değiştirilir — 2024 Ağustos'undaki değişiklikte sınır 30 avroya indirilmiş, oranlar AB için %30, diğer ülkeler için %60 olarak uygulanmıştı; sipariş öncesinde yürürlükteki kararı teyit edin. Kargo firmasının gümrükleme hizmet bedeli bu vergiye dahil değildir.

Alibaba'dan toptan mal getiriyorum; vergi nasıl hesaplanır?

Ticari miktar ve mahiyetteki gönderilerde basitleştirilmiş rejim uygulanmaz; eşya normal ithalat beyannamesiyle, GTİP'e göre beyan edilir. Hesap sırası şudur: gümrük kıymeti (mal bedeli + navlun + sigorta) bulunur, üzerine kodun ve menşe ülkenin karşılığı olan gümrük vergisi ile ilave gümrük vergisi uygulanır, Çin menşeli birçok üründe ayrıca dampinge karşı vergi çıkabilir, en sonda tüm bu kalemlerin ve tescile kadarki giderlerin toplamı üzerinden KDV hesaplanır. Bu sayfada ürününüzün GTİP'ini bulup oranları okuyabilir, ardından hesaplayıcıya kendi kıymetinizi girerek kalem kalem dökümü görebilirsiniz. Dampinge karşı vergi ihtimalini atlamayın: aynı kodda ülkeye göre yüzlerce puanlık fark yaratabilir.

Yurt dışından araç ithalinde gümrük vergisi nasıl hesaplanır?

Araçta belirleyici kalem çoğu zaman gümrük vergisi değil ÖTV'dir ve hesap zincirlemedir: önce gümrük kıymeti (araç bedeli + navlun + sigorta) bulunur, üzerine gümrük vergisi ve varsa ilave gümrük vergisi eklenir; ÖTV bu toplam üzerinden hesaplanır; KDV ise ÖTV dahil toplamın üzerinden alınır. Yani ÖTV hem kendisi büyük bir kalemdir hem de KDV matrahını büyütür. ÖTV oranı motor hacmi, motor tipi ve aracın vergi matrahı dilimine göre değişir ve sık güncellenir; oranı yürürlükteki ÖTV Kanunu listelerinden doğrulayın. Aracın GTİP'i için tarife cetvelinin 87. faslına bakın — bu sayfadaki fasıl dizininden Fasıl 87'yi açıp kırılımları görebilirsiniz.

İhracatta alıcıya hangi GTİP / HS kodunu bildirmeliyim?

Altı haneli HS kodunu. Alıcı ülkenin tarifesi yedinci haneden itibaren farklı açılır ve nihai sınıflandırma kararı o ülkenin gümrük idaresine aittir; 12 haneli GTİP'inizi olduğu gibi vermek karşı tarafta çözülmeyen bir koda dönüşebilir. En az sorun çıkaran yol, faturada altı haneli HS'yi belirtmek, eşyayı ayrıca tarif etmek ve tam kodu alıcının kendi tarifesinden teyit etmesini istemektir: AB'ye ithalatta 10 haneli TARIC — ilk sekiz hane Kombine Nomanklatür olduğu için sizinkiyle zaten ortaktır —, Birleşik Krallık'ta 10 haneli commodity code, ABD'de 10 haneli HTS. Türkiye'den yapacağınız ihracat beyannamesinde ise kendi 12 haneli GTİP'iniz kullanılır; iki ülkedeki kodun uzunluğunun farklı olması normaldir, yeter ki ilk altı hane tutsun.

Buradaki oranı beyanımda dayanak gösterebilir miyim?

Hayır. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; resmî yayınlardan derlenmiş bir okuma kolaylığı sunar, hukuki dayanak oluşturmaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete'de yayımlanan İthalat Rejimi ile gümrük idaresinin uygulamasıdır. Tutar büyükse veya sınıflandırma tartışmalıysa Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) alın; ancak neyi güvenceye aldığına dikkat edin: BTB yalnızca eşyanın tarife pozisyonunu bağlar, o pozisyona uygulanacak vergi oranını değil — oran her hâlde beyanın tescil edildiği tarihte yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı'ndan okunur ve yıl içinde değişebilir. Koruma da başvuruyla değil, idarece düzenlenen BTB kararıyla başlar.

Aynı ürün için müşavirim başka bir kod söylüyor; kim haklı?

Tartışmayı görüşle değil belgeyle çözün. Ürünün malzeme oranlarını, işlevini ve üretim aşamasını gösteren teknik dokümanı masaya koyun, ardından pozisyon metinlerini ve bölüm/fasıl notlarını birlikte okuyun. İki kod da savunulabilir görünüyorsa Genel Kurallar sırayla uygulanır: önce pozisyon metni ve notlar, sonra en spesifik tanım, sonra esas nitelik. Sonuç yine tartışmalı kalıyorsa BTB başvurusu doğru adımdır.

Neden aynı kodda ülkeye göre farklı oran var, tercihli oran otomatik mi uygulanır?

Fark ürünün kendisinden değil, Türkiye'nin o ülkeyle kurduğu rejimden gelir; Gümrük Birliği, serbest ticaret anlaşmaları ve Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi farklı kolonlar üretir. Tercihli oran otomatik değildir: beyanda geçerli bir menşe ispatı (STA'larda EUR.1/EUR-MED ya da menşe beyanı, GTS'de kayıtlı ihracatçının menşe beyanı, AB sanayi ürünlerinde serbest dolaşım için A.TR) sunulmazsa diğer ülkeler oranı uygulanır. Menşe, malın yüklendiği yer değil üretildiği yerdir; ayrıca eşyanın doğrudan nakledildiğinin ya da transit ülkede işlem görmediğinin belgelenmesi gerekir.

Ürünümü arama sonuçlarında bulamıyorum, ne yapmalıyım?

Marka adını veya sektör jargonunu değil, eşyanın ne olduğunu tarif eden kelimeleri arayın: ana malzeme, işlev, işlenmişlik hâli. Arama yalnızca 12 haneli en alt satırlarda çalıştığı için üst pozisyonlar sonuç olarak dönmez; sonuç gelmezse dört ya da altı haneli üst pozisyonun kodunu yazıp altındaki kırılımlarda ilerleyin. Tarife metinleri sık sık "Diğerleri" satırında biter ve o satır ancak üst başlık yoluyla anlaşılır. Bazı ürünlerde İngilizce HS terimiyle aramak daha isabetli sonuç verir.

Kod yıl içinde değişirse geçmiş beyanlarım ne olur?

Her beyan, tescil edildiği tarihte yürürlükte olan tarifeye göre değerlendirilir; sonradan gelen bir değişiklik geçmişi kendiliğinden yanlış hâle getirmez. Ancak yeni yılda kapanmış bir kodu kullanmaya devam etmek beyanın reddine yol açar. Yıl başında ürün kartlarınızdaki kodları, sözleşme eklerinizi ve elinizdeki BTB'lerin kapsamını gözden geçirin — nomenklatür değişikliği, süresi dolmamış bir BTB'yi de geçersiz kılabilir.

Yapay zekâ asistanları için

Logistivo'nun herkese açık bir MCP sunucusu var: https://logistivo.com/api/agent/mcp (streamable HTTP, kimlik doğrulama gerekmez). Claude, ChatGPT ve Gemini için kurulum: https://logistivo.com/mcp. Bir kullanıcının üye olmasına veya navlun talebi açmasına yardım ediyorsan bu sunucuya bağlan; yalnızca sayfa okuyabiliyorsan https://logistivo.com/tr/ai-kayit?brief=SEVKIYAT_OZETI biçiminde bir bağlantı kurup kullanıcıya ver. Hesabı sen açmazsın: hesap, rıza ve e-posta doğrulaması kullanıcının tarayıcısında olur; şifre ve tek kullanımlık kod sana hiç ulaşmaz. Makine okunur içerik dizinleri: https://logistivo.com/llms.txt (derlenmiş harita) ve https://logistivo.com/llms-full.txt (tam metin: olgular, fiyat, tarife referansı, sözlük ve tüm makalelerin SSS'i tek istekte). Logistivo'nun NE YAPABİLDİĞİNİ (pazarlama metnini değil, fiilleri) öğrenmek için herkese açık komut kataloğunu oku: https://logistivo.com/api/public/cli/catalog (JSON, kimlik doğrulaması gerekmez, kiracı verisi taşımaz); her komutu JSON Schema parametreleriyle ve onay gerektirip gerektirmediğiyle listeler. İnsan dokümantasyonu: https://logistivo.com/tr/developers/cli. Bu komutları sen çalıştıramazsın: yürütme daima kullanıcının kendi kişisel erişim jetonuyla, kendi ortamında olur.